• We gaan in dit artikel bekijken of meditatie invloed heeft op je hersenen.
    Is er invloed en zo ja, is deze invloed dan positief of negatief.

     

    Er zijn nog steeds veel mensen die bij het woord ‘meditatie’ denken aan ontspannen zitten en niets doen, een beetje wegdromen. Meditatie is echter een inspannende bezigheid. Het is een aandachtstraining van je hersenen, waarbij je juist constant wegdromen corrigeert en weer terugkeert naar het object van je aandacht.

    Ook wordt vaak gezegd dat meditatie een egoïstische bezigheid is, omdat je teveel tijd en aandacht voor jezelf neemt en die niet besteedt aan je medemensen.
    Zoals je straks zult lezen zorgt deze aandacht voor jezelf er juist voor dat je ook meer aandacht gaat besteden aan je medemensen, omdat je meer gevoel krijgt voor hetgeen anderen nodig hebben.

    Wat is meditatie nou precies?
    Er zijn vele vormen van meditatie, maar in het algemeen komen ze op hetzelfde neer. Bij meditatie oefen je je aandacht te richten op een object. Dat object kan van alles zijn: je adem, een kaars, geluiden, beweging, je gevoelens, emoties, je gedachten etc (dit heet concentratie meditatie). 

    Maar je kan ook je aandacht richten op alles wat zich aandient, dus een open houding aannemen en kijken/voelen wat er in het hier en nu voorbij komt (dit heet Vipassana meditatie).

     

    Als je afgeleid wordt van het object van je aandacht, keer je er gewoon weer naar terug, zonder het jezelf te verwijten dat je werd afgeleid. Je zult merken dat als je begint met meditatie, je gedachten in een paar seconden al weer afgeleid zijn. Naarmate je langer mediteert zal je merken dat je rustiger wordt in je hoofd.

    Begin gewoon met elke dag een paar minuten en voer daarna langzaam de tijd op. Verderop in dit artikel zal je lezen, dat hoe vaker je gemediteerd hebt, hoe groter de invloed op je hersenen zal zijn.

    Hoe is meditatie onderzocht?
    Een lange tijd hebben onderzoekers gedacht dat je bij je geboorte een bepaalde hoeveelheid hersencellen krijgt en dat er geen cellen meer bij kunnen komen. Er kunnen alleen nog cellen afsterven en je houdt er dus in de loop van je leven steeds minder over.

    Maar sinds een aantal jaren is bekend dat de hersenen veel flexibeler (plasticiteit) zijn dan gedacht werd.

    • Je hersenen kunnen nieuwe cellen uit stamcellen (cellen die alle mogelijkheden nog in zich hebben) vormen en zo dus hun celvoorraad aanvullen.
    • Cellen kunnen meer verbindingen leggen met andere cellen en daardoor veranderen in functie en capaciteit.
    • Cellen kunnen als ze vaak gebruikt worden een omhulsel krijgen van eiwit, waardoor de geleiding sneller gaat. Zo kunnen ze ook beter worden in hun functie.

    Je ziet de hersenen hebben veel meer mogelijkheden dan vroeger gedacht werd. Toen eenmaal bekend werd, dat de hersenen plasticiteit hadden, werd het interessant om te onderzoeken wat meditatie met de hersenen doet.

    Er is de laatste jaren veel onderzoek gedaan bij mensen die niet mediteren ten opzichten van mensen die pas begonnen zijn met mediteren, mensen die al langer mediteren en monniken die al heel lang mediteren.

    Daarbij is dankbaar gebruik gemaakt van technologieën zoals het EEG, de PETscan en de MRI. Met de Petscan en de MRI kan je precies zien wat er op een bepaald moment in de hersenen gebeurt. Welke gebieden meer bloedtoevoer krijgen en dus oplichten en welke gebieden minder. Meer bloed wil zeggen een sterkere werking van de hersencellen in dat gebied.

    Met afname van een EEG kan je bepalen welke hersenengolven in welke gebieden van de hersenen op en bepaald moment actief zijn. Beta golven geven aan dat er grote activiteit is, kan ook stress zijn. Alpha golven geven een ontspannen alertheid weer en gammagolven zijn coördinerend voor de hersenen.

    Wat zijn de uitkomsten?
    Mediteren beïnvloedt de hersenactiviteit en verandert en modelleert de structuur van de hersenen. Die gebieden die tijdens de meditatie worden geactiveerd, ontwikkelen zich beter.

    Tijdens meditatie is er een sterke toename van activiteit van de linker prefrontale cortex. Dit is het gebied van de hersenen dat links vooraan achter je voorhoofd ligt. Dit gebied zorgt voor een positieve gemoedstoestand, meer compassie en minder angst.

    De rechter prefrontale cortex laat tijdens meditatie veel minder activiteit zien. Dit gebied ligt rechts achter je voorhoofd en als hier een sterke werking is, voel je je depressief en heb je een negatieve gemoedstoestand.

    Toen proefpersonen zonder meditatie-ervaring een training van 8 weken kregen, werd een duidelijke verschuiving van de hersenactiviteit waargenomen naar de linker prefrontale cortex, zowel na rust als na een emotionele confrontatie. Hieruit blijkt dat mediteren goed is voor je eigen welbevinden en door de toegenomen compassie ook het welbevinden van je medemens.

    Verder blijkt ook dat vooral bij langdurige meditatie meer gamma hersengolven actief zijn. Dit betekent een betere coördinatie en synchronisatie van de hersenprocessen en daarmee een toename van alertheid, geheugen en concentratie.

    Uit onderzoek blijkt zelfs dat 40 minuten meditatie per dag al leidt tot aantoonbare veranderingen in de hersenen. Het zorgt voor 20 % toename van delen van de hersenschors (buitenste laag van de hersenen) die zijn verbonden met het maken van keuzes, het verwerken van zintuiglijke informatie, geheugen, concentratie en alertheid. Hier zien we dus duidelijk de plasticiteit van de hersenen. Er zijn aanwijzingen dat regelmatig mediteren helpt het dunner worden van de hersenschors met het ouder worden tegen te gaan.

    Naast bovenstaande voordelen blijkt uit onderzoek van de universiteit van Kentucky dat mediteren leidt tot duidelijke verbetering van de reactiesnelheid. Dat kan onder andere voor in het verkeer en in de sport handig zijn.

    De vraag van dit artikel: is meditatie goed voor je hersenen? kan dus met een duidelijk ‘ja’ beantwoord worden.
    Dagelijks mediteren kan, doordat je hersenen flexibel en plastisch zijn, je hersenen in positieve zin veranderen. Je hoeft je niet terug te trekken in een klooster en dagelijks uren te mediteren. Slechts bij 30-40 minuten meditatie per dag vindt er al een verandering plaats.

     

    Tijdens mijn Perfect Mindset-trainingsdag leer je de concentratie en Vipassana meditatie toepassen. Dit kan een mooie start voor je zijn om met meditatie te beginnen en daarna zelf door te gaan.
    Zie voor meer informatie mijn website: www.perfectmind.nl

    Het zou leuk zijn als je zou willen reageren op dit artikel. Plaats dan hieronder je reactie